Nơi lạnh nhất trong Vũ trụ là ở đâu?


Nếu đã học vật lý ở những năm phổ thông, có thể bạn đã từng nghe qua khái niệm về “độ không tuyệt đối”: một giới hạn lý thuyết về mức độ lạnh mà bất kỳ vật thể nào có thể đạt tới.

“Độ không tuyệt đối” được đo bằng thang Kelvins (ký hiệu bằng chữ K), một thang đo khác với thang đo độ F hoặc độ C mà hầu hết được sử dụng cho các loại nhiệt kế y tế và gia đình.

Nói vắn tắt để các bạn hình dung, độ không tuyệt đối là 0 K, tương đương với -273,15 độ C.

Thực tế chúng ta chưa bao giờ quan sát thấy một vật thể nào đo được ở mức độ không tuyệt đối. Ngay cả những trạng thái vật chất rất lạnh như ngưng tụ Bose-Einstein cũng có nhiệt độ lớn hơn 0 K.

Nếu bạn cũng tò mò về những nơi lạnh nhất đang tồn tại trong vũ trụ, thì hãy cùng #XMKH tìm hiểu nhé.

Nơi lạnh nhất trên trái đất

Nếu phải đoán đâu là nơi lạnh nhất trên hành tinh của chúng ta, bạn sẽ nghĩ đến nơi nào đầu tiên? Có thể là Nam Cực hoặc Bắc Cực phải không?

Trên thực tế, thứ lạnh nhất từng được ghi nhận trên Trái đất được tạo ra trong phòng thí nghiệm ở Ý. Các nhà nghiên cứu về các hạt hạ nguyên tử đã tạo ra một thiết bị — được gọi là máy làm lạnh (cryostat) — có thể tạo ra nhiệt độ thực sự lạnh: Một khối lập phương bằng đồng nặng 400 kg đạt tới 6 millikelvin, chỉ bằng sáu phần nghìn của một độ trên độ không tuyệt đối (khoảng -273,144 độ C) vào năm 2014.

Xem xét các điểm trên Trái đất có khí hậu lạnh tự nhiên. Nhiệt độ lạnh nhất từng được ghi nhận trên Trái đất là ở Dome Fuji, Nam Cực vào năm 2010. Một số tổ chức nghiên cứu đã xác nhận mức lạnh là âm 199,8 độ F (khoảng âm 128.8 độ C) — rất lạnh , nhưng còn cách khá xa độ không tuyệt đối.

Nơi lạnh nhất trong hệ mặt trời

Có một số điểm khá lạnh trên Mặt trăng của Trái đất cũng đáng để xem xét.

Vào năm 2009, Tàu quỹ đạo Trinh sát Mặt trăng của NASA đã tìm thấy các miệng núi lửa gần cực nam của mặt trăng luôn chìm trong bóng tối; nhiệt độ trong các miệng núi lửa này vào khoảng 33 Kelvin (âm 240.15 độ C) – thậm chí lạnh hơn bất kỳ nơi nào trên Sao Hải Vương, hành tinh xa nhất trong hệ mặt trời của chúng ta.

Trong số các hành tinh trong hệ mặt trời, nơi lạnh nhất từng được ghi nhận thực sự là Sao Thiên Vương: Người khổng lồ băng lộng gió này đã được ghi nhận ở nhiệt độ thấp tới 49 độ Kelvin (âm 224.15 độ C).

Nơi lạnh nhất trong vũ trụ

Các nhà nghiên cứu gần đây đã xác nhận rằng Tinh vân Boomerang, nằm cách Trái đất khoảng 5.000 năm ánh sáng trong chòm sao Centaurus, là nơi lạnh nhất từng được đo trong thế giới tự nhiên. Các nhà nghiên cứu đã đo nhiệt độ trong Tinh vân Boomerang ở mức 1 Kelvin (âm 272.15 độ C), theo NASA. Phần không gian vũ trụ xung quanh Tinh vân Boomerang lạnh hơn nhiệt độ trung bình của tất cả những gì chúng ta có thể nhìn thấy và đo lường.

Tinh vân Boomerang được các nhà thiên văn học Keith Taylor và Mike Scarrott phát hiện và đặt tên vào năm 1980 sau khi họ quan sát nó bằng một kính viễn vọng lớn trên mặt đất từ ​​Úc. Mặc dù họ không thể nhìn thấy chi tiết mà chỉ kính viễn vọng không gian Hubble mới có thể quan sát được, nhưng các nhà thiên văn học đã nhìn thấy “sự bất đối xứng nhẹ” ở các thùy của tinh vân, điều nay tiết lộ hình dạng cong giống như một chiếc boomerang”, NASA cho biết.

Tại sao tinh vân Boomerang lại lạnh đến vậy?

Điều khiến Tinh vân Boomerang trở nên lạnh lẽo như vậy có liên quan đến những gì đang xảy ra bên trong lõi của nó, mặc dù các nhà thiên văn học không chắc chắn chính xác đó là gì. Ban đầu, người ta cho rằng Tinh vân Boomerang là ngôi nhà của một ngôi sao khổng lồ đỏ đang hấp hối, đang giải phóng khí một cách nhanh chóng. Ngày nay, các nhà nghiên cứu tin rằng có thể có một ngôi sao nhỏ đồng hành góp phần gây ra hiệu ứng này, đó là lý do tại sao Tinh vân Boomerang lạnh hơn những tinh vân khác được quan sát.


Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *